Wolna encyklopedia
| Węglan wapnia | ||||||||||
|
||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | ||||||||||
| węglan(IV) wapnia | ||||||||||
| Inne nazwy | węglan wapnia kalcyt |
|||||||||
| Wzór sumaryczny | CaCO3 | |||||||||
| Masa molowa | 100,087 g/mol | |||||||||
| Wygląd | biały proszek | |||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||
| Numer CAS | 471-34-1 | |||||||||
|
||||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||||
| MSDS | Zewnętrzne dane MSDS | |||||||||
| Zwroty ryzyka | R: 36-37-38, | |||||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S: 26-36, | |||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||||
Węglan wapnia (nazwa systematyczna: węglan(IV) wapnia, CaCO3) - nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu węglowego i wapnia.
Związek ten w temperaturze pokojowej tworzy bezbarwne lub białe kryształy. Jest słabo rozpuszczalny w wodzie.
Węglan wapnia jest szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, stanowiąc podstawowy składnik wielu minerałów np. aragonit. W najczystszej postaci występuje jako bezbarwny, krystaliczny kalcyt. Stanowi też główny składnik marmurów i skał wapiennych. Wapień, którego głównym składnikiem jest węglan wapnia jest jedną z najczęściej występujących skał osadowych. Odmiany skał wapiennych to:
- kreda,
- marmur,
- kalcyt.
Zastosowanie
Węglan wapnia,w formie sproszkowanych skał wapiennych używa się jako surowiec do otrzymywania wapna palonego i gaszonego, które są stosowane jako spoiwo w cementach i betonie.
Poza tym węglan wapnia stosuje się do produkcji papieru, gumy (jako wypełniacz), past do zębów (substancja ścierna), kitu, farb (pigment) i kredy szkolnej. Ma również inne zastosowania:
- budowa dróg,
- wytop żelaza, produkcja stali,
- wyrób szkła i porcelany,
- oczyszczanie ścieków, zmiękczanie wody,
- do wyrobu cementu,
- w budownictwie jako kamień budowlany w postaci wapienia.
Węglan wapnia dodaje się również do żywności. Jako tzw. "substancja wzbogacająca" jest składnikiem np. taniej mąki i pieczywa (zwłaszcza bułek). Węglan wapnia oznacza się symbolem E170. Jest nieszkodliwy.
Wykorzystywany jest w parafarmaceutykach na nadkwaśność i zgagę, ponieważ węglan wapnia ma właściwość neutralizowania silnych kwasów, w reakcji o postaci:
- CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2O
Związek ten służy również do otrzymywania tlenku wapnia. Ogrzewany węglan wapnia rozkłada się na tlenek wapnia (CaO) (wapno palone) i dwutlenek węgla (CO2) wg reakcji chemicznej:
W laboratorium związek ten można otrzymać w wyniku reakcji wodorotlenku wapnia (wody wapiennej) i dwutlenku węgla, nie ma to jednak żadnego praktycznego sensu, gdyż wodorotlenek wapnia jest droższy od węglanu wapnia. Zmętnienie wody wapiennej jest spowodowane pojawieniem się węglanu wapnia w wyniku reakcji:
Reakcja ta jest czasem stosowana jako dowód na obecność dwutlenku węgla w wydychanym przez człowieka powietrzu.
E100 • E101 • E101a • E102 • E103 • E104 • E105 • E106 • E107 • E110 • E111 • E120 • E121 • E122 • E123 • E124 • E125 • E126 • E127 • E128 • E129 • E130 • E131 • E132 • E133 • E140 • E141 • E142 • E150a • E150b • E150c • E150d • E151 • E152 • E153 • E154 • E155 • E160a • E160b • E160c • E160d • E160e • E160f • E161a • E161b • E161c • E161d • E161e • E161f • E161g • E162 • E163 • E170 • E171 • E172 • E173 • E174 • E175 • E180 • E181