Wolna encyklopedia
Węzeł (ang. knot), w skrócie w (ang. kn lub kt) - jednostka miary, równa jednej mili morskiej na godzinę, stosowana do określania prędkości morskich jednostek pływających, a także samolotów, ponadto w meteorologii - do określania prędkości wiatrów. W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę.
Gwarowo słowa "knot" używa się także w języku polskim, zwłaszcza wśród żeglarzy wyczynowych, windsurferów i kitesurferów.
Pochodzenie nazwy
W przeszłości pomiar prędkości na morzu odbywał się przy pomocy linki logu (wyrzuconej za burtę boi lub kawałka drewna, który pozostaje względnie nieruchomy względem powierzchni wody; drugi koniec linki nawinięty jest na swobodnie dający się rozwijać kołowrotek ustawiony na rufie statku), na której co 47 stóp i 3 cale (= 14,4018 metra) zawiązany był węzeł. Podczas pomiaru prędkości statku jeden marynarz trzymał przesuwającą się między palcami linkę z odwijającego się kołowrotka, a drugi mierzył czas standardową żeglarską klepsydrą (czas przesypywania się piasku w takiej klepsydrze wynosił 28 sekund). Liczba węzłów (n) zliczonych przez marynarza w tym czasie określała prędkość statku względem powierzchni wody i wynosiła n*14,4018 m/28 s - n*20,25 cali/s czyli n*1,85166 km/h - a zatem z błędem nie większym niż wspomniane 1,85166 km/h oddawała prędkość w milach morskich na godzinę.