Wolna encyklopedia
Władysław Horodecki, właśc. Leszek Dezydery Władysław Horodecki, ukr. Владислав Городецький (ur. 4 czerwca 1863 w Szołudkach na Podolu, zm. 3 stycznia 1930 w Teheranie) – polski architekt tworzący na Ukrainie, przedstawiciel modernizmu, przedsiębiorca i mecenas, autor licznych budowli w Kijowie.
Urodził się w polskiej rodzinie szlacheckiej na Podolu. Kształcił się w gimnazjum realnym Św. Pawła w Odessie, a potem w Imperatorskiej Akademii Sztuki w Petersburgu. W 1890 roku osiedlił się w Kijowie, gdzie zajmował się m.in. polowaniem.Jego stryjecznym wnukiem jest Zdzisław Otello Horodecki.
Twórczość
Budynek Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy na ulicy Hruszewskiego 6 zbudowano w latach 1897-99 z zastosowaniem starogreckiej kolumnady u głownego wejścia, a reliefy na frontonie przedstawiają alegorię sztuki. Całość dopełniają rzeźby dwóch lwów. Horodecki nadał budynkowi lekki kształt, na co wpłynęło zastosowanie cementu z prywatnej fabryki "Ton" pod Kijowem.
Kościół św. Mikołaja na ulicy Wielkiej Wasylkowskiej 75 otrzymał z kolei formę wyrafinowanego gotyku z dwoma sześćdziesięciometrowymi szpiczastymi wieżami oraz wielkim okrągłym oknem na fasadzie. W 1900 roku wzniesiono przy ul. Jarosławowy wał 7 kienesę jego autorstwa - Horodecki nadał jej wyszukany kształt mauretański z wielką kopułą, która jednak nie zachowała się do naszych czasów.
Przy ul. Bankowej 13 architekt postawił monumentalny gmach należący do fabryki mebli J. Kimayera, zaprojektowany z kolei przez niego w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku budynek Południoworosyjskiej Fabryki Maszyn na ul. Żyliańskiej 101 zwraca uwagę prostotą form.
Największą popularność przyniósł jednak Horodeckiemu budynek z chimerami zbudowany na ulicy Bankowej 10 w stylu modernizmu pod siedzibę własną w latach 1901-03.
Wśród licznych budowli na terenie Ukrainy jest autorem gimnazjum w Humaniu i Czerkasach, szpitala w Mosznach, fabryki cukru w Szpikowie, mauzoleum Potockich w Pieczerze oraz należącej do niego willi w Eupatorii.
 Gmach otwockiego kasyna zaprojektowany w 1927 roku przez Horodeckiego |
Emigracja
Po przejęciu władzy przez bolszewików na Ukrainie Horodecki wyemigrował na krótko do Polski, by w 1928 roku znaleźć się w Teheranie - zajmował się tam na zlecenie amerykańskiej kompanii budową infrastruktury kolejowej. Zaprojektował m.in. pałac szacha, hotele oraz liczne dworce.
Zmarł w styczniu 1930 roku w Teheranie. Pochowano go na lokalnym katolickim cmentarzu Dolab, nagrobek zdobi skromny napis w języku polskim "profesor architektury".
Od 1996 roku jest patronem dawnej ulicy Karola Marksa (Nikołajewskiej) w Kijowie.