Wolna encyklopedia
Walory turystyczne - element środowiska przyrodniczego lub kulturowego, który stanowi lub może stanowić cel ruchu turystycznego. Jest to zarówno główny cel, w sposób zasadniczy przyczyniający się do ukierunkowania przyjazdu, jak i cel poboczny, uwzględniany z okazji przyjazdu bądź pobytu w danym regionie czy miejscowości.
To zespół elementów środowiska naturalnego oraz elementów pozaprzyrodniczych, które wspólnie lub każde z osobna są przedmiotem zainteresowań turysty. Jest to suma składników, stworzonych przez naturę ukształtowanych przez historię i tworzonych przez współczesność.
Warszyńska i Jackowski biorąc pod uwagę motywy turysty, wyróżniają następujące rodzaje walorów:
- wypoczynkowe (ściśle zależne od warunków środowiska naturalnego)
- krajoznawcze (osobliwości przyrodnicze oraz elementy kultury materialnej i duchowej)
specjalistyczne (umożliwiające uprawianie różnych form turystyki kwalifikowanej)
Bar i Doliński w zależności od charakteru atrakcji wyróżniają walory:
- wypoczynkowe (tereny o atrakcyjnym środowisku przyrodniczym, urozmaiconym ukształtowaniu powierzchni)
- osobliwości przyrodnicze oraz elementy kultury materialnej i duchowej.
- specjalistyczne: obszary umożliwiające uprawianie: wędkarstwa, myślistwa, jeździectwa, kajakarstwa
Lijewski, Mikułowski i Wyrzykowski wg. głównych motywów ruchu turystycznego wyróżniają walory:
- wypoczynkowe, służące regeneracji sił fizycznych i psychicznych, obszary wolne od zanieczyszczeń o czystym powietrzu, niskiej urbanizacji, dobrym klimacie; teren ten może też posiadać warunki do czynnego wypoczynku a także walory lecznicze,
- krajoznawcze,będące przedmiotem zainteresowań poznawczych:
- walory naturalne (przyrodnicze), ukształtowane bez ingerencji człowieka, utworzone przez człowieka, ingerencja człowieka nie wpływa na znaczenie walorów,
- walory antropogeniczne: dobra kultury, zabytki architektury, budownictwa, muzea, imprezy kulturalne.
Walory turystyczne można również podzielić ze względu na punkt położenia:
- punktowe (np. dany obiekt, miasto),
- powierzchniowo (np. obszar parków narodowych),
- liniowo (np. trasa szlaków turystycznych).
Podział walorów wg kryterium udziału człowieka w ich tworzeniu dotyczy obecnie nie tylko walorów krajoznawczych. Stosowany jest podział na:
- walory kulturowe, całkowicie wytworzone przez człowieka i przez niego kontrolowane, takie jak budynki i budowle, muzea, teatry i inne instytucje kulturalne, centra rozrywki, ośrodki handlowe, zwyczaje i obyczaje,
- walory przyrodnicze, powstałe bez udziału człowieka, bądź w pewnym stopniu przez niego wytworzone, lecz nie kontrolowane, bądź kontrolowane w niewielkim stopniu, takie jak klimat, krajobraz, rzeźba terenu, szata roślinna i elementy fauny (w pewnym stopniu także parki, ogrody, uprawy), cieki i zbiorniki wodne.
Wyżej przedstawiony podział nabiera wagi, ze względu na rozwój ekoturystyki i turystyki ekologicznej oraz toczącą się dyskusję o ich wpływie na środowisko.