Wolna encyklopedia
| Wiechlinowate | |
Pokrój (wiechlina zwyczajna i roczna) |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | jednoliścienne |
| Rząd | wiechlinowce |
| Rodzina | wiechlinowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Poaceae (R. Br.) Barnh. | |
| pub. Bull. Torrey Bot. Club 22: 7. 15.01.1895 | |
| Synonimy | |
| Gramineae Juss. | |
A - plewa, B - plewka dolna, C - ość, 1 - plewka górna, 3-pręciki, 4 - słupek, 5 - znamię słupka
Wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), według starszego nazewnictwa trawy (Gramineae Juss.) - rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.
Spis treści |
Morfologia
- Łodyga
- Nazywana źdźbłem, obła, pusta w międzywęźlach, a przegrodzona w węzłach. Tkanka twórcza znajduje się w dolnej części każdego międzywęźla, dzięki czemu pasące się zwierzęta nie przerywają wzrostu. W plemieniu bambusowych łodygi są zdrewniałe (u innych zielne). W plemieniu palczatkowych i kukurydzowych łodygi są pełne. Rośliny często wytwarzają rozłogi.
- Liście
- Dwurzędowo ustawione, naprzemianległe, pochwiaste, równowąskie, żyłkowanie równoległe. W miejscu złączenia blaszki liściowej z pochwą najczęściej występuje języczek, a czasami także uszka obejmujące łodygę. Niektóre gatunki utwardzone są krzemionką, co ma zniechęcić pasące się zwierzęta.
- Kwiaty
- Zebrane w kłoski, u nasady kłoska są przysadki zwane plewami. Kwiaty są trójkrotne, przeważnie obupłciowe, ze zredukowanym okwiatem, zazwyczaj 3 pręcikami o długich nitkach i słupkiem z dwoma znamionami. Kłoski zebrane są kwiatostany typu kłos lub wiecha.
- Owoce
- Ziarniaki zawierające bielmowe nasienie.
- Korzeń
- Dwa rodzaje: wyrastające z ziarniaka delikatne korzenie zarodkowe i wyrastające z węzłów trwałe korzenie przybyszowe (wiązkowy system korzeniowy).
Biologia
Są to rośliny zielne, (częściej byliny niż rośliny jednoroczne). Ich charakterystyczną cechą jest zdolność krzewienia się, czyli wypuszczania licznych źdźbeł z tzw. punktów krzewienia występujących w dolnych częściach pędu. Są przeważnie wiatropylne, czasami samopylne. U niektórych gatunków (np. u pszenicy zwyczajnej) występuje klejstogamia.
Systematyka
- Pozycja rodziny w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.[1].
- Rodzaje reprezentowane we Florze Polski[2]
|
|
|
- Podział rodziny[potrzebne źródło]
Podział wg jednego ze starszych systemów klasyfikacyjnych:
- Podrodzina: arundowe (Arundinoideae Burmeist., Phragmitoideae)
- Plemię: arundowe (Arundineae Dumort.)
- Podrodzina: bambusowe (Bambusoideae Luerss.)
- Plemię: bambusowe (Bambuseae Kunth ex Dumort.)
- Podrodzina: cukrowcowe (Saccharoideae (Rchb.) Horan.)
- Plemię: cukrowcowe (Sacchareae Dumort.)
- Podrodzina: jęczmieniowe (Hordeoideae Burmeist.)
- Plemię: jęczmieniowe (Hordeeae Kunth ex Spenn.)
- Podrodzina: kostrzewowe (Festucoideae Link)
- Plemię: kostrzewowe (Festucaceae Dumort.)
- Plemię: kukurydzowe (Maydeae)
- Podrodzina: mietlicowe (Agrostidoideae (Dumort.) Beilschm.)
- Plemię: mietlicowe (Agrostideae Dumort.)
- Podrodzina: mozgowe (Phalaridoideae Burmeist.)
- Plemię: mozgowe (Phalarideae Kunth)
- Podrodzina: ostnicowe (Stipoideae Burmeist.)
- Plemię: ostnicowe (Stipeae Dumort.)
- Podrodzina: owsowe (Avenoideae Link)
- Plemię: owsowe (Aveneae Dumort.)
- Podrodzina: palczatkowe (Andropogonoideae Burmeist.)
- Plemię: palczatkowe (Andropogoneae Dumort.)
- Podrodzina: prosowe (Panicoideae Link)
- Plemię: prosowe (Paniceae R. Br.)
- Podrodzina: ryżowe (Oryzoideae Burmeist.)
- Plemię: ryżowe (Oryzeae Dumort.)
- Podrodzina: wiechlinowe (Pooideae Benth.)
- Plemię: wiechlinowe (Poeae R. Br.)
- Podrodzina: Chloridoideae Burmeist. (Eragrostideae)
- Plemię: Chlorideae Trin.
Zbiorowiska trawiaste
W różnych miejscach kuli ziemskiej znajdują się rozległe tereny porośnięte głównie trawami, a pozbawione drzew i krzewów. Noszą one nazwy wywodzące się najczęściej z miejscowego języka:
- preria - w Ameryce Północnej, nazwa pochodzi od starofrancuskiego słowa prairie oznaczającego łąkę
- step - w Azji, stepy ciągną się od środkowej Europy aż po Syberię
- puszta - w Europie na terenie Kotliny Panońskiej
- llanos - w Ameryce Poludniowej, nazwa pochodzi z hiszpańskiego i oznacza równinę
- pampa - w Ameryce Poludniowej, słowo ma rodowód indiański, lecz zostało przyswojone przez posługujących się językiem hiszpańskim
- veldt - w Afryce Południowej, słowo wywodzi się z języka afrikaans
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodziny Poaceae wg Reveala
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
- ↑ Obecnie najczęściej gatunki zaliczane są do rodzaju Helictotrichon
Bibliografia
- Stanisław Tołps, Jan Radomski: Botanika. Podręcznik dla Techników Rolniczych. Warszawa: PWRiL, 1971. (Morfologia i Biologia)
Linki zewnętrzne