Wolna encyklopedia
Wiersz poleceń (ang. Command Line Interface, CLI), to jeden z najczęściej spotykanych sposobów interakcji człowieka z komputerem. Inne przykłady to interfejs tekstowy oraz interfejs graficzny.
Spis treści |
Zasada działania
Kontrola komputera poprzez wiersz poleceń sprowadza się do wydawania poleceń ze ściśle określonego zestawu i określonej składni. Polecenia najczęściej wpisywane są z klawiatury lub zapisane są w skryptach.
Programy komputerowe umożliwiające tego rodzaju pracę nazywane są często interpreterami. Przykładami są tutaj rozmaite programy powłoki systemów UNIX, Linux i DOS, jak i program gnuplot służący do tworzenia wykresów funkcji. Również zaawansowany program wspomagania projektowania AutoCAD oferuje pracę w trybie wiersza poleceń.
Polecenia dla komputera wydawane w wierszu poleceń mają z reguły następującą postać:
zrób_coś w_sposób w_stosunku_do_czegoś
lub
zrób_coś w_sposób < plik_wejściowy > plik_wyjściowy
choć oczywiście nie są to jedyne formy.
zrób_coś jest nazwą polecenia i na ogół ma formę czasownika, lub skrótu od czasownika. Przykładem są tu polecenia mv (move), cp (copy) systemu UNIX i copy oraz move systemu DOS.
w_sposób to człon określający jak dane polecenie ma być wykonane – na przykład, czy system ma informować o ewentualnych błędach wykonania polecenia czy nie. Człon ten realizowany jest jako tak zwane opcje polecenia.
Znaki '<' w drugim przykładzie to znak przekierowania, informujący system operacyjny (dokładniej, jego powłokę), że dane dla polecenia mają być pobierane z innego miejsca niż domyślne (tu z pliku_wejściowego). Podobnie, znak '>' informuje system operacyjny, że wyniki polecenia mają być skierowane w inne miejsce niż domyślne (konkretnie: do pliku_wyjściowego). Symbole te, wraz z dodatkowym znakiem '|' są w systemie UNIX częścią potężnego mechanizmu filtrów i potoków.
Przykład
Przykładowa sesja z programem gnuplot:
gnuplot> set terminal png Terminal type set to 'png' Options are ' small color' gnuplot> set output "gnuplot_example1.png" gnuplot> plot [t=-1:1] sin(t),cos(t)
Wiersz poleceń – za i przeciw
Jest faktem, że początkujący użytkownik komputera, korzystający z interfejsu graficznego, może wykonywać podstawowe czynności natychmiast i bez przygotowania. Z drugiej strony, są to na ogół jedynie podstawowe czynności.
Poniżej przedstawiamy kilka najczęściej podnoszonych w rozmaitych sporach zalet i wad interfejsu wiersza poleceń.
Zalety
- Doświadczony użytkownik wiersza poleceń wykonuje wszystkie czynności znacznie szybciej.
- Opcje poleceń często są spójne i znaczą to samo w przypadku rozmaitych poleceń, wpisuje się je też natychmiast po poleceniu bez konieczności zaznaczania ich w oknach dialogowych.
- Wszystkie polecenia i opcje działają "mniej więcej" w ten sam sposób.
- W większości systemów operacyjnych można zapisać sekwencję poleceń w postaci skryptu, a następnie wywołać go jako polecenie złożone. Ten sposób automatyzacji powtarzających się czynności jest niedostępny w większości programów graficznych lub o podobnym stopniu skomplikowania co tworzenie skryptów.
- Niewielkie wymagania sprzętowe (najstarsze komputery np. z lat 70.)
- Bardzo mała ilość pamięci niezbędna do opisania treści co ułatwia np. przesyłanie przez sieć całej zawartości terminala np. w zdalnych terminalach takich jak np. telnet lub SSH.
Wady
- Trudny w nauce dla początkującego użytkownika, który zmuszony jest zapamiętać dużą liczbę niezrozumiałych poleceń i ich składnię – widać to choćby na podanym wyżej przykładzie.
- Konieczność zapamiętania często różnorodnej składni różnych poleceń (jeśli praca ma być szybka).
- Skrajnie trudna praca z programami, w których działa się na zasadzie prób i błędów (np. programy do obróbki dźwięku i grafiki).