Wolna encyklopedia
| Wierzba | |
 Wierzba iwa, okolice Puszczy Kampinoskiej |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | wierzbowce |
| Rodzina | wierzbowate |
| Rodzaj | wierzba |
| Nazwa systematyczna | |
| Salix L. | |
| Sp.Pl.2:1015 1753 | |
 Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons |
|
Wierzba (Salix L.) – rodzaj drzew, krzewów lub płożących krzewinek z rodziny wierzbowatych (Salicaceae Mirb.). Na półkuli północnej (Eurazja i Ameryka Północna) występuje ponad 300 gatunków tego rodzaju, w Ameryce Południowej - kilka.
Spis treści |
Charakterystyka
- Liście
- Zwykle wąskie, lancetowate, piłkowane i zazwyczaj krótkoogonkowe, na ogonkach często występują gruczołki. Duże przylistki.
- Kwiaty
- Zazwyczaj dwupienne, bez okwiatu, osadzone w kątach przysadek i zebrane w kotki (bazie). Kwiatostany zwykle sterczące. Kwiaty owadopylne, zwykle z 1 - 2 miodnikami, wiatropylne u gatunków alpejskich i arktycznych.
Systematyka
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt., nadrząd Violanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd wierzbowce (Salicales Lindl.), rodzina wierzbowate (Salicaceae Mirb.), podrodzina Salicoideae Rich. ex Arn., plemię Saliceae Rchb., rodzaj wierzba (Salix L.)[1].
- Gatunki flory Polski [2]
- wierzba alpejska, w. Jacquina (Salix alpina Scop., syn. S. jacquini Host.)
- wierzba biała (Salix alba L.)
- wierzba borówkolistna (Salix myrtilloides L.)
- wierzba czerniejąca, w. czarniawa (Salix. myrsinfolia Salisb, syn. S. nigricans Sm.)
- wierzba długokończysta (Salix x dasyclados Willd)
- wierzba dwubarwna (Salix bicolor L., syn. S. phylicifolia L.)
- wierzba iwa (Salix caprea L.)
- wierzba krucha (Salix fragilis L.)
- wierzba lapońska (Salix lapponum L., syn. S. marrubifolia Tausch ex Andersson )
- wierzba ostrolistna (Salix acutifolia Willd., syn. S. daphnoides Vill.)
- wierzba oszczepowata, w. hastata (Salix hastata L.)
- wierzba pięciopręcikowa, w. laurowa (Salix pentandra L.)
- wierzba płacząca (Salix x chrysocoma Dode , synonimy: S. babylonica x S. alba, S. alba L. 'Tristis') - gatunek uprawiany
- wierzba płożąca (Salix repens L.)
- wierzba purpurowa, wiklina (Salix purpurea L.)
- wierzba rokita (Salix rosmarinifolia L.)
- wierzba siwa (S. eleagnos Scop., synonimy: S. incana Schrank, S. elaeagnos Scop.)
- wierzba szara, łoza (Salix cinerea L.)
- wierzba szwajcarska (Salix helvetica Vill.)
- wierzba śląska (Salix silesiaca Willd.)
- wierzba śniada (Salix starkeana Willd, syn. S. livida Wahlenb.)
- wierzba trójpręcikowa (Salix triandra L., syn. S. amygdalina L.)
- wierzba uszata (Salix aurita L.)
- wierzba wawrzynkowa (Salix daphnoides Vill.)
- wierzba wiciowa, witwa (Salix viminalis L.)
- wierzba wykrojona, w. Kitaibela (Salix retusa L., syn. S. kitaibeliana Willd.)
- wierzba zielna, w. nibyzielna (Salix herbacea L.)
- wierzba zwisająca (Salix x pendulina Wender, syn. S. elegantissima K. Koch)
- wierzba żałobna (Salix x sepulcralis Simonk.) - gatunek uprawiany
- wierzba żyłkowana (Salix reticulata L.)
- wierzba babilońska (Salix babylonica L., syn. S. elegantissima K. Koch)
- wierzba długopędowa (Salix pendulina Wenderoth) - gatunek uprawiany
- wierzba hastata (Salix hastata L.)
- wierzba mandżurska (Salix matsudana Koidz.)
- wierzba sachalińska (Salix udensis)
- wierzba zwarta (Salix integra)
- wierzba Smitha (Salix x smithniana, syn. S. caprea x S. viminalis)
- Salix cottei
- Salix lanata L.
- Salix moupinens
Wierzby łatwo tworzą mieszańce międzygatunkowe.
Ochrona
W Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową są: wierzba lapońska i wierzba borówkolistna.
Zastosowanie
- Roślina ozdobna – dekoracyjne ze względu na pokrój i efektowne zabarwienie bezlistnych pędów lub ich powyginaną lub staśmioną formę, także ze względu na kwiaty.
- Roślina miododajna.
- Roślina lecznicza – kora wierzby zawiera kwas salicylowy.
- Szybkorosnące gatunki wierzby znajdują zastosowanie jako naturalna substancja opałowa.
- Od dawien dawna długie młode gałązki wierzby znajdują zastosowanie w wikliniarstwie.
- Zmielona wierzba może być wykorzystana w prochu czarnym
Przypisy
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Salix wg Reveala
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
- ↑ Rutkowski Lucjan. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8