Wolna encyklopedia
Spis treści |
Literatury narodowe
- Literatura antyczna
- Literatura bengali
- Literatura estońska
- Literatura gruzińska
- Literatura koreańska
- Literatura latynoamerykańska
- Literatura starożytna
- Literatura łotewska
- Literatura macedońska
Pisarze
- Jan Strządała
Biogram
Jan Strządała, ur. w 1945 w Wiśle; poeta, społecznik, organizator
Studiował na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Łodzi (1961-67). Po przerwanych studiach podjął twórczość literacką utrzymując się z pracy zarobkowej w różnych zawodach. Debiutował jako poeta w 1969 r. w Warszawie tomikiem „Przegrany semestr” pod pseudonimem Jan Strehl.
1. Autor publikacji książkowych:
- Przegrany semestr, (pseud. Jan Strehl),IW PAX, Warszawa, 1969. - Słoneczna noc, Czytelnik, Warszawa, 1983. - Trudna galaktyka , Czytelnik, Warszawa, 1988. - Szept igły w otwartej żyle , Wyd. SPP, Katowice, 1993. - Pochylone niebo, Wyd. Latona, Warszawa, 1994. - Nieobecna noc, Wyd. Baran & Suszczyński, Kraków, 1997 - Naga sukienka , Wyd. Baran & Suszczyński , Kraków, 2001 - Tajemnica, Wyd. Miniatura, Kraków, 2003 - Światło i ciało , Wyd. Miniatura, Kraków, 2004 - Noc co noc, Wyd. Miniatura, Kraków, 2005 - Młode słowa, Wyd. Miniatura, Kraków, 2007
2. Publikacje w edycjach zbiorowych:
- Jaszczurowy laur, Kraków, 1980. - I Gliwickie Konfrontacje Literackie, 1981. - Łódzka Wiosna Poetów, Warszawa ,1985. - Antologia liryki polskiej..., Wrocław, 1992. - III Gliwickie Konfrontacje Literackie, Gliwice, 1995. - 4 Meeting Internationale Di Poeti Ed Artisti Europei - ASS.d’Europa “P.TOMAŻIC” Treviso, 1993, Italia - Różnorodność Inspiracji Kulturowych w Literaturze, Wyd. SPP, Katowice, 1995. - Geny, Wyd. SPP, Katowice 1999. - Ok.70 publikacji rozproszonych (wiersze, eseje), w kilkunastu czasopismach społeczno-kulturalnych, literackich i artystycznych, oraz w Polskim Radiu i TVP.
3. Tłumaczenia na języki obce:
Wiersze Jana Strządały były tłumaczone na język: rosyjski, niemiecki, czeski, angielski, włoski i esperanto.
4. Ważniejsze nagrody:
- Nagroda Prezydenta Gliwic w dziedzinie kultury za twórczość poetycką 1996., 2005 - Nagroda specjalna Przewodniczącego Zarządu Regionu Śląsko - Dąbrowskiego NSZZ “Solidarność” za całokształt twórczości, 1998. - Złoty Krzyż Zasługi –2005 r. Warszawa, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,
za zasługi dla kultury polskiej
5. Działalność społeczno-kulturalna:
- 1975-78 członek Zarządu Koła Młodych Związku Literatów Polskich - 1978 – współzałożyciel grupy literackiej Gliwicka Grupa Literacka, którą prowadził aż do 1985r. - 1978-85 organizator Turniejów Poetyckich, Noc Poetów, spotkań i publikacji młodych - 1980 – współzałożyciel Stowarzyszenia Młodych Pisarzy w Katowicach - 1980-82 wiceprezes zarządu Stowarzyszenia Młodych Pisarzy w Katowicach - 1981 – organizator I Gliwickich Konfrontacji Literackich w Gliwicach - 1981 – członek RZ NSZZ „Solidarność” w GUSP w Gliwicach - 1985 - członek Stowarzyszenia Autorów ZAiKS w Warszawie - 1992 -95 - wiceprezes Klubu Niezależnych Stowarzyszeń Twórczych w Katowicach - 1993 > pomysłodawca i organizator Literackiej Nagrody „Solidarności” Regionu Śląsko-Dąbrowskiego do dnia dzisiejszego rozstrzygnięto XII edycji tej nagrody. - 1993 - 96, prezes Oddziału Katowickiego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich - 1993 – organizator i gospodarz spotkania w Katowicach z udziałem Czesława Miłosza, Josifa Brodzkiego, Stanisława Barańczaka, Tomasza Venclowy, Jan Józefa Szczepańskiego i kilkunastu najwybitniejszych pisarzy polskich. - 1994 – Ateny – uczestnik Spotkania Pisarzy Europy –Waves Of the Black Sea - 1999-2002 organizator Międzynarodowej Konferencji Literackiej - Dialog w Środku Europy (3 edycje). - 1999 założyciel Konwentu Prezesów Niezależnych Związków i Stowarzyszeń Twórczych w Katowicach - 1995 współzałożyciel i prezes Klubu Związków Twórczych w Gliwicach - 1996-99 członek Zarządu Głównego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich w Warszawie - 1999-2002 - wiceprezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich w Warszawie - 2002 - organizator spotkania pisarzy polskich i niemieckich – Konferencja w Konsulacie Polskim w Kolonii - 2002 > prezes Oddziału Katowickiego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich - 2001-2004 – członek Zarządu Fundacji Domu Literatury w Warszawie - 2004 – wiceprzewodniczący Rady Programowej TVP w Katowicach
6. O twórczości Jana Strządały publikowały recenzje m.in. : „Twórczość”,„Kultura”, „Tygodnik Kulturalny”, „Odra”, ”Przekrój”, „Poglądy”, „Przegląd Artystyczno Literacki”, „Przegląd Powszechny”, „Nowe Książki” P. Radio i TVP.
7. W leksykonach, m.in. w:
- LEKSYKON –Grupy Literackie w Polsce 1945-1980 – W. Powszechna W-wa 1993 - WOREYD ALMANACH 2000 - WHO IS WHO W POLSCE - 2002 - ABI - The American Biographical Istitute. 1998 USA.Five Thousand Personalities Of The World. Edition Six - Who’s Who 1999 . IBC Cambridge – England. Dictionary of iternational biography – The international authors and writers
Książki, wydarzenia, miejsca i postacie fikcyjne
- Bieguni Olgi Tokarczuk
- Breaking Dawn - czwarta część "Zmierzchu", pisana przez Stephenie Meyer
- Całkiem Nowe Przygody Kubusia Puchatka - powieść dla młodzieży Roberta Niewiarowskiego
- Człowiek zbuntowany - książka Alberta Camusa
- Czarodziej z Krainy Oz - Książka z 1900 roku oraz film na jej podstawie z 1939 roku. -> Czarnoksiężnik z krainy Oz
- De obsidione Alesiae VII księga pamiętników Cezara
- Doktor Dolittle (cykl)
- Eruizm - Religia fikcyjna, J. R. R. Tolkiena
- Heir - The Half-Ring of Illinhitor - powieść fantastyczna
- inwolwerencja - termin stworzony przez Jacka Dukaja (powieść "Extesna") - przejście na wyższy poziom rozwoju
- K-PAX IV (ang. K-PAX IV: A New Visitor From The Constellation Lyra) Gene Brewera
- Małpia Łapka - W.W. Jacobs
- Mictantecutli - Bohater ksiązki Grahama Mastertona "Wyklęty", był demonem
- Pachnący ogród - indyjska księga o miłości
- Pamiętnik narkomanki Barbary Rosiek
- Sprężyna (powieść) - kolejny tom Jeżycjady
- The orchid thief - fikcyjna ksiażka do filmu, adaptacja
- Tomasz Ciurej - fikcyjna postać literatury średniowiecznej
- Tylko spoko, Steffi! - Życie mieszkańców Internatu. Autorka Tina Caspair.
- Vamireh - powieść J.H.Rosnego
- Was Dunkelheit war - tytuł powieści Inki Parei,nagroda Ingeborg Bachmann w 2003 roku
- Zimne dni - książka Tibora Cseresa poświęcona eksterminacji Żydów i Serbów w Nowym Sadzie w 1942 r.
- Życie to nie bajka - książka Joanne Greenberg
książki Alistaira MacLeana
Teatr
- Autotelizm
- dekoracja słowna (werbalna) odwołanie się w tekście roli do wyobraźni widza
- Thomas Jonigk
- Kagarlicki Julij
- Kwiatkowska Halina aktorka krakowska
- Literatura zaangażowana
- mały realizm - jako gatunek dramatu
- Ondoren
- Mark O'Rowe
- paldament ekran nad sceną poprawiający akustykę sali
- Mark Ravenhill
- Shaw Festival - festiwal teatralny?
- Arthur Schnitzler
- technika luster
- Teatr 13 Rzędów w Opolu
- Teatr antyczny
- teatr źródeł
- Teatr XIX-wieczny - np. Opera Paryska, budynek Teatru im. Słowackiego w Krakowie
- Wielka Reforma Teatru
- zmiana otwarta szybka zmiana dekoracji na oczach widzów, zrywa z zasadą trzech jedności
Mity, legendy, opowieści, motywy
- Auguste Bekannte- autor słów "Nie wystarczy pokochać, trzeba jeszcze umieć wziąć tę miłość w ręce i przenieść ją przez całe życie"
- Bernolak, Anton
- bohater renejski
- Biblioteka braci Załuskich
- bożyszcze
- Brudny realizm- nurt literacki
- Cockaigne - średniowieczna mityczna kraina obfitości
- Suzanna Clarke
- Harlem Renaissance - ruch literacki
- Hay-on-Wye - miasteczko pełne antykwariatów w Walii
- Historia doktora Jana Fausta - początkowy utwór na ten temat
- Erich Kaestner - pisarz
- kraina Oz
- klasycyzm renesansowy
- Kto się boi Virginii Woolf
- Lailapsos
- Literatura baroku
- Literatura czasu wojny
- Literatura europejska
- Literatura klasycyzmu lub: Literatura Oświecenia
- Literatura pozytywizmu
- Literatura romantyzmu
- Literatura współczesna
- Literatura XX wieku
- Marsowe oblicze
- Międzynarodowa Nagroda Literacka IMPACT
- Mistrz Piotr Pathelin - francuska sztuka
- Mitologia afrykańska
- Mitologia anatolijska
- Mitologia tybetańska
- Monolog Hamleta Williama Szekspira opracowanie, streszczenie
- narodos
- Pieśń słoneczna
- Jodi Picoult
- Polskie nagrody literackie - spis chronologiczny nagrodzonych w kolejnych latach, tzn. rok 2000: Nike otrzymał, nagrodę Kościelskich otrzymała, itd.
- Polskie nagrody dla tłumaczy - spis chronologiczny nagrodzonych w kolejnych latach, tzn. rok 2000: nagrodę Literatury na Świecie otrzymała, nagrodę STP otrzymał, itd.
- Powieść o Lisie - francuski utwór
- Realizm histeryczny - nurt w literaturze
- Realizm i naturalizm w literaturze
- Scena balkonowa - motyw spotykany między innymi w powieści "Romeo i Julia"
- style w literaturze
- Symbolizm w literaturze
- Transgresja (nurt w kulturze) - nurt w literaturze i filmie
- Voulteranizm (wolnomyslicielstwo- prawo do posiadania i gloszenia wlasnych pogladow przy jednoczesnym poszanowaniu praw i pogladow innych ludzi, powiastka filozoficzna)
- Żywot Łazika z Tormesu
Gatunki literackie
Inne
- COBRA - powojenny ruch awangardowy
- Der Blaue Reiter - ugrupowanie artystyczne
- House of Style - program o modelkach w MTV
- Jaskinie Mogao - w Chinach
- Nagroda Srebrnego Globu nagroda literacka
- Nagroda Młodych Polskiej Akademii Literatury miedzywojenna nagroda literacka
- Polish Cultural Institute - ten w Nowym Jorku i ten w Londynie
- Prix de Rome - stypendium dla studentów
- The Spectacular Spider-man jedno z wydawnictw komiksowych o Spider-manie, jest na angielskiej wikipedii
- TriBeCa - artystyczna dzielnica Nowego Jorku
- Warszawka (elita towarzyska)
- Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury] miedzywojenna nagroda literacka
- Tworzywo literackie lub Tworzywo dzieła literackiego