Wolna encyklopedia
| Wincenty Dunin-Marcinkiewicz | |
| Prawdziwe nazwisko | pol. Wincenty Jakub Dunin-Marcinkiewicz, biał. Вінцэнт Якуб Дунін-Марцінкевіч |
| Data i miejsce urodzenia | 4 lutego 1808 Poniuszkowicze koło Bobrujska na Białoruśi, Imperium Rosyjskie |
| Data i miejsce śmierci | 29 grudnia 1884 Mała Lucynka |
| Dziedzina sztuki | poezja |
| Styl | Romantyzm |
| Ważne dzieła | Sielanka, Dudarz białoruski, Wieczornice, Obłąkany, Hapon, Szlachta pińska |
| Wincenty Dunin-Marcinkiewicz | |
 Łabędź |
|
| Data urodzenia | 4 lutego 1808 |
| Miejsce urodzenia | Poniuszkowicze koło Bobrujska na Białoruśi |
| Data śmierci | 29 grudnia 1884 |
| Miejsce śmierci | Mała Lucynka |
| Rodzina | Marcinkiewiczowie |
| Rodzice | Jakub Dunin-Marcinkiewicz Martyna Niedźwiedzka |
| Małżeństwo | Józefa Baranowska |
| Dzieci | Kamila, Cezaryna, Mirosław |
Wincenty Dunin-Marcinkiewicz (biał. Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч) herbu Łabędź (ur. 4 lutego 1808 Poniuszkowicze koło Bobrujska na Białoruśi, zm. 29 grudnia 1884 Mała Lucynka) – poeta, dramaturg, klasyk literatury białoruskiej XIX w. Autor romantycznych wierszy, powieści i opowiadań. Popularyzator białoruskiego języka literackiego i kreator nowych gatunków oraz form literackich.
Spis treści |
Życiorys
Wincenty Dunin-Marcinkiewicz pochodził z rodziny drobnej szlachty katolickiej. Jego ojciec Jakub był dzierżawcą niewielkiego majątku. W 1824 r. Wincenty ukończył szkołę powiatową. Następnie rozpoczął studia medyczne na uniwersytecie. W 1840 r. poeta osiedlił się pod Mińskiem w niewielkim majątku, Lucynce. Piastował godność szlacheckiego deputata w Mińsku. W swoim majątku założył teatr autorski, w którym wystawiał także własne sztuki. W 1841 r. założył pierwsze białoruskie kółko teatralne. Zachęcał innych do zakładania szkółek ludowych, sam także założył podobną w Mińsku. Poeta był prześladowany przez władze po napisaniu wierszy agitacyjnych w czasie powstania w 1863 roku.
Twórczość
Poeta w swych utworach często opisywał lud wiejski, jego kulturę, zwyczaje i obrzędy. Wiele wierszy pisał w język białoruskim, a spod jego pióra wyszły m.in. poematy oraz sztuki teatralne. Pierwszy utwór drukowany, wydany w 1846 r., Sielanka został wystawiony po raz pierwszy w Mińsku w 1852 r. Początkowo utwory poety mają charakter sielankowy i pisane są po polsku np. zbiór Dudarz białoruski (1857). Późniejszą twórczość zaliczyć można do literatury realistycznej, m.in.: opowieści Wieczornice i Obłąkany (1855), poemat Hapon (1855), a także farsa teatralna Szlachta pińska (1866).
Wincenty Dunin-Marcinkiewicz zajmował się również tłumaczeniem utworów polskich poetów. W 1859 r. podjął się przekładu Pana Tadeusza Mickiewicza, którego rękopis po wydaniu dwóch ksiąg skonfiskowała carska cenzura. Przekład ten został wydany dopiero po śmierci tłumacza w 1907 r.
Bibliografia
- Dzieje literatury europejskiej, pod red. Władysława Floryana, PWN, Warszawa 1989.
- J. Huszcza, Antologia literatury białoruskiej od XIX do XX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1993.