Wolna encyklopedia
.jpg)
Woda morska – woda występująca w morzach i oceanach. W wodzie tej jest rozpuszczone tysiące związków chemicznych i prawie wszystkie pierwiastki chemiczne obecne na kuli ziemskiej. Woda morska stanowi ponad 97% wody obecnej w formie ciekłej na powierzchni Ziemi, zaś tzw. woda słodka stanowi mniej niż 3%.
Charakterystyka
Najbardziej charakterystyczną cechą wody morskiej, jest wysokie stężenie kationów sodu (Na+), potasu (K+), magnezu (Mg2+) i glinu (Al3+) oraz anionów chlorkowych, siarczanowych oraz węglanowych, które łącznie nadają wodzie morskiej intensywnie gorzki lub gorzko-słony smak i powodują, że nie nadaje się ona do picia. Woda morska ma odczyn lekko alkaliczny (pH = 7,5 do 8,4).
Stężenie jonów w wodzie morskiej przelicza się często na taką zawartość wagową chlorku sodu w 1 dm3 wody, która dawałaby podobne średnie stężenie molowe wszystkich jonów. Stężenie to w oceanach jest względnie stałe i zależy głównie od strefy klimatycznej w której dokonuje się pomiar. Wynosi ono 32-40 promila. W morzach stężenie to waha się w granicach od 3 do 50 ‰.
Zasoby słonej wody morskiej
| Substancje rozpuszczone w 1 km3 (1 026 000 000 ton) wody morskiej | ||
|---|---|---|
| chlorek sodu NaCl | 27 213 000 ton | 77,80% |
| chlorek magnezu MgCl2 | 3 807 000 ton | 10,90% |
| siarczan magnezu MgSO4 | 1 658 000 ton | 4,70% |
| siarczan wapnia CaSO4 | 1 260 000 ton | 3,60% |
| siarczan potasu K2SO4 | 865 000 ton | 2,50% |
| węglan wapnia CaCO3 | 123 000 ton | 0,03% |
| bromek magnezu MgBr2 | 76 000 ton | |
| białko i inne związki organiczne | 1 400 ton | |
| fluor F | 33 000 ton | |
| bar Ba | 500 ton | |
| jod I | 500 ton | |
| argon Ar | 100 ton | |
| srebro Ag | 300 kg | |
| rubid Rb | 200 kg | |
| złoto Au | 4 kg | |
| rad Ra | 0,02 kg | |
Wszystkie oceany i morza otwarte zawierają takie same sole będące w takim samym stosunku procentowym. Woda z poszczególnych zbiorników różni się między sobą jedynie stężeniem, czyli stosunkiem ilości wszystkich soli do ilości wody. Jest to podstawowa reguła stałości składu wody morskiej zwana regułą Dittmara.
| Skład pierwiastków w wodzie morskiej | |||
|---|---|---|---|
| Zwróć uwagę, że chodzi o masę, a nie stężenie molowe | |||
| Pierwiastek | % | Pierwiastek | % |
| tlen | 85,7000 | siarka | 0,0885 |
| wodór | 10,8000 | wapń | 0,0400 |
| chlor | 1,9000 | potas | 0,0380 |
| sód | 1,0500 | brom | 0,0065 |
| magnez | 0,1350 | węgiel | 0,0026 |
Porównanie z wodą słodką
Wody słodkie poza ilością rozpuszczonych soli różnią się od wody morskiej także składem chemicznym. W wodzie morskiej dominują chlorki, które w wodzie słodkiej występują w ilościach znikomych, a za to dominują węglany. Najważniejszym z nich, stanowiącym około 60% wszystkich rozpuszczonych ciał stałych jest węglan wapnia.
| Sole mineralne w wodzie morskiej i słodkiej za Lityńskim 1952 | |||
|---|---|---|---|
| Wody | Chlorki % | Siarczany % | Węglany % |
| woda morska (oceaniczna) | 88,7 | 10,8 | 0,4 |
| woda słodka (rzeczna) | 6,9 | 13,2 | 79,9 |