Wolna encyklopedia

Wodorotlenki — związki chemiczne zawierające stabilny kation i anion hydroksylowy OH^-. Kationem zazwyczaj jest metal („M”) lub grupa amonowa, a wzór ogólny wodorotlenków ma wówczas postać M(OH)_x (gdzie x to liczba grup wodorotlenkowych). Znane są także wodorotlenki organiczne, będące zazwyczaj czwartorzędowymi związkami amoniowymi, np. (CH₃)₄N⁺OH^- - wodorotlenek tetrametyloamoniowy.

Ze względu na właściwości kwasowo-zasadowe wyróżnia się wodorotlenki zasadowe, obojętne, kwasowe lub amfoteryczne.

Przegląd wodorotlenków nieorganicznych

• wodorotlenki metali alkalicznych (pierwsza grupa układu okresowego pierwiastków): LiOH, NaOH, KOH, RbOH, CsOH. Silne oraz bardzo silne zasady, bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie, aktywne chemicznie, dysocjujące na jednododatni jon (kation) metalu oraz anion OH^-
• wodorotlenki metali ziem alkalicznych (druga grupa układu okresowego pierwiastków), bez amfoterycznego wodorotlenku berylu: Mg(OH)₂, Ca(OH)₂, Sr(OH)₂ i Ba(OH)₂; dość mocne zasady, jednak niezbyt dobrze rozpuszczalne w wodzie; dysocjują na dwudodatni kation metalu oraz dwa aniony OH^-
• wodorotlenki amfoteryczne: Be(OH)₂, Zn(OH)₂, Pb(OH)₂, Sn(OH)₂, Al(OH)₃; słabo rozpuszczalne w wodzie związki amfoteryczne; W środowisku kwaśnym dysocjują na kation metalu oraz aniony OH^-; w wodnym środowisku zasadowym na ogół na anion MO_n^n- oraz kationy H₃O⁺.

Charakter kwasowo-zasadowy wodorotlenków jest zależny od charakteru i energii wiązania M-O (metal-tlen). Jeżeli wiązanie to jest silnie i jonowe, wodorotlenek ma charakter zasadowy i w pełni dysocjuje na jony OH^-. Jeżeli wiązanie ma charakter kowalencyjny wodorotlenek może mieć właściwości amfoteryczne z przewagą zasadowych (np. Zn(OH)₂), a nawet kwasowych (np. Ti(OH)₄).

Otrzymywanie wodorotlenków nieorganicznych

1. metal + H₂O → wodorotlenek + H₂↑
2. tlenek metalu + woda → wodorotlenek
3. wodorek metalu + woda → wodorotlenek + H₂↑
4. sól + zasada → wodorotlenek + sól↓
5. nadtlenek metalu + woda → wodorotlenek + H₂O₂