Wolna encyklopedia
| Zabójstwo | |
|---|---|
| ciężar gatunkowy | zbrodnia |
| przepis karny | art. 148 § 1. K.k. |
| grożąca kara | pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8, 25 lat pozbawienia wolności albo dożywotniego pozbawienia wolności |
| forma winy | umyślna w zamiarze bezpośrednim i ewentualnym |
| odpowiedzialność nieletnich | tak |
| typ kwalifikowany / uprzywilejowany: tak / tak | |
| uwagi: {{{9}}} | |
Zabójstwo - świadome, zamierzone zachowanie skutkujące śmiercią innej osoby.
Może być spowodowane silną determinacją wyładowania agresji, korzyściami majątkowymi sprawcy kosztem ofiary, efektem sprzecznych interesów zabójcy i ofiary lub aktem spowodowanym zaburzeniami psychicznymi (np. w wyniku choroby lub wpływu substancji psychoaktywnej).
Spis treści |
Rodzaj zabójstwa
W prawie polskim ze względu na zagrożenie wymiarem kary rozróżniono poniższe rodzaje zabójstwa:
Podstawowy typ zabójstwa
Typ podstawowy zabójstwa określa art. 148 § 1 kodeksu karnego: Kto zabija człowieka, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8, karze 25 lat pozbawienia wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
Kwalifikowane typy zabójstwa
Kwalifikowane typy zabójstwa, niekiedy popularnie określane jako "morderstwa", to czyny kwalifikowane ze względu na sposób działania sprawcy, względnie związek z popełnieniem innego przestępstwa lub określoną motywacją sprawcy albo rozmiar skutków zabójstwa. W przypadku typów kwalifikowanych orzekana jest alternatywnie kara 25 lat pozbawienia wolności lub kara dożywocia. Typy kwalifikowane zabójstwa zostały wprowadzone przed kodeks karny z 1997 roku, nie określały ich natomiast wcześniejsze kodeksy karne z 1932 i 1969 roku.
Kodeks karny z 1997 roku wskazuje w art. 148 § 2 i 3 sześć kwalifikowanych typów zabójstwa. Są to czyny polegające na umyślnym pozbawieniu życia:
- ze szczególnym okrucieństwem (§ 2 pkt 1),
- w związku z popełnieniem innego przestępstwa (§ 2 pkt 2): wzięcie zakładnika, zgwałcenie albo rozbój
- w związku z motywacją sprawcy (§ 2 pkt 3): motywacji zasługującej na szczególne potępienie
- w związku z użyciem broni palnej lub materiałów wybuchowych (§ 2 pkt 4)
- ze względu na rozmiary skutku zabójstwa (§ 3 zd. 1) - sprawca jednym czynem zabija więcej niż jedną osobę
- ze względu na wcześniejsze skazanie sprawcy za zabójstwo (§ 3 zd. 2) - warunek szczególnej recydywy.
Sprawca zabójstwa dokonanego w celu wrogim RP na osobie funkcjonariusza publicznego lub działacza politycznego ponosi surowszą karę za zamach terrorystyczny. Surowiej są też karane zabójstwa dokonywane jako udział w zbrodniach wojennych.
Uprzywilejowane typy zabójstwa
- zabójstwo w afekcie (w stanie silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami) -zagrożone karą pozbawienia wolności na czas od roku do 10 lat (art. 148 § 4 k.k.).
- dzieciobójstwo - zagrożone karą pozbawienia wolności na czas od 3 miesięcy do lat 5 (art. 149 k.k.)
- zabójstwo na żądanie i pod wpływem współczucia - zagrożona karą pozbawienia wolności na czas od 3 miesięcy do lat 5 (art. 150 k.k.).
- Bezprawne przerwanie ciąży - zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3 gdy jest przeprowadzone za zgodą kobiety ciężarnej (art.152 k.k.) oraz od 6 miesięcy do lat 8 jeśli zostało dokonane bez jej zgody (art.153 k.k.).[1]
Zabójstwo a nieumyślne spowodowanie śmierci
Zabójstwa nie należy mylić z nieumyślnym spowodowaniem śmierci, które różni się od zabójstwa tym, że sprawca nie działa z zamiarem (ani bezpośrednim, ani ewentualnym) spowodowania śmierci ofiary, ale powoduje śmierć przez nieostrożność, najczęściej przez niezachowanie obowiązujących przepisów, np. drogowych o ruchu pojazdów. Może to mieć miejsce także wtedy, gdy sprawca działa wprawdzie umyślnie, ale w zamiarze popełnienia innego czynu, niż zabójstwo (np biorąc udział w bójce lub pobiciu) i sprowadza skutek śmiertelny, którego bynajmniej nie chciał, ani nie godził się nań, ale który powinien był i mógł przewidzieć.
Przypisy
- ↑ Wielka Encyklopedia PWN, wyd.1996, str.157
Zobacz też
masowe morderstwo, seryjny morderca.
/