Wolna encyklopedia
.jpg)
Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.
Zatoka w nawigacji morskiej
Polskie słowo "zatoka" jest bardzo mało precyzyjne dla żeglugi, ponieważ jest stosowane bez względu na własności i wielkość akwenu. To samo określenie stosuje się dla Zatoki Perskiej będącej z punktu widzenia hydrologii oddzielnym morzem śródlądowym, jak i dla Zatoki Biskajskiej, która jest stosunkowo niewielkim wcięciem w linii brzegowej. Z powodów historycznych język polski nie wykształcił odpowiednich określeń, dlatego w praktyce, w nawigacji morskiej stosuje się precyzyjne określenia angielskie:
- bight – zatoka między dwoma przylądkami, płytkowodna i niezbyt głęboko wcięta w ląd (np. Bight of Bonny – Zatoka Bonny)
- gulf – część oceanu lub morza dowolnie głęboko wcięta w ląd, swobodnie wymieniająca wody z główną częścią akwenu (np. Gulf of Mexico – Zatoka Meksykańska)
- bay – niewielka zatoka wyraźnie oddzielona od otwartego morza przylądkami i/lub wyspami (np. Gdańsk Bay – Zatoka Gdańska)
- cove – niewielka zatoka, wgięcie linii brzegowej, najczęściej o stromych i urwistych brzegach, z wąskim wyjściem (np. Anzac Cove – Zatoka Anzac)
- sound – wąska zatoka lub cieśnina łącząca sąsiednie obszary wodne o odmiennym reżimie hydrologicznym (np. Prince William Sound – Zatoka Księcia Williama)
- creek – estuarium rzeki lub strumienia wpadającego do morza (np. Wootton Creek)
- inlet – wąska, mała zatoka, głęboko wcinająca się w ląd (np. Burrard Inlet)
Należy mieć na uwadze, że tradycyjne nazwy części zatok mogą nie odpowiadać powyższej klasyfikacji lub występować w różnych źródłach pod różnymi nazwami (np. Gulf of Oman – Oman Sound, Mould Inlet – Mould Bay).
Zatoki morskie świata
- Ocean Atlantycki: Biskajska, Kadyksu, Gwinejska, Biała, Wenezuelska, Moskitów, Meksykańska, Honduraska, Chesapeake, Fundy, Świętego Wawrzyńca, Ungava, Hudsona, Jamesa, Trondheimsfjord.
- Ocean Arktyczny: Kandałaksza, Oneska, Dwińska, Bajdaracka, Obska, Amundsena, Boothia.
- Morze Północne: Waddenzee
- Morze Irlandzkie: Zatoka Dublińska
- Morze Barentsa: Zatoka Czoska, Zatoka Mezeńska
- Morze Bałtyckie: Kilońska, Meklemburska, Pomorska, Zalew Szczeciński, Gdańska, Pucka, Zalew Wiślany, Zalew Kuroński, Ryska, Fińska, Botnicka, Hanöbukten.
- Morze Śródziemne: Walencka, Lwia, Genueńska, Tarencka, Wenecka, Rijecka, Zatoka Koryncka, Wielka Syrta, Mała Syrta
- Morze Czarne: Karkinicka, Taganroska
- Ocean Spokojny: Tajlandzka, Tonkińska, Zatoka Szelichowa, Alaska, Kalifornijska, Panamska, Karpentaria,
