Wolna encyklopedia

Zbór to określenie stosowane m.in. w Polsce , Czechach (czes. Sbor) i na Białorusi (biał. Збор) w odniesieniu do lokalnej wspólnoty wiernych Kościołów protestanckich (gmina, zgromadzenie, kongregacja) oraz niektórych ugrupowań nieprotestanckich, wywodzących się z protestantyzmu, np. świadków Jehowy.

Spis treści 1 Znaczenie 2 Użycie 2.1 Budynek (kościół) 2.2 Lokalna wspólnota wiernych 3 Nazwy zborów 3.1 Pojęcia biblijne w językach oryginalnych 3.2 Miejsca i miejscowości biblijne 3.3 Inne pojęcia i związki 4 Zbór w religii Świadków Jehowy 5 Przypisy

Znaczenie

Słowo zbór (znaczenie współczesne - zgromadzenie) jest zbliżone znaczeniem do słowa wspólnota i oznacza wiernych podstawowej jednostki organizacyjnej danego Kościoła protestanckiego. Członków zboru określa się mianem zborowników. Na czele zboru stoi zwykle pastor lub rada starszych^[1]. W zależności od eklezjologii danego wyznania zbór jest postrzegany jako odpowiednik katolickiej parafii lub diecezji (w znaczeniu kościoła partykularnego).

Użycie

Budynek (kościół)

W kontaktach z przedstawicielami wyznań protestanckich niepoprawne jest używanie słowa zbór dla oznaczenia budynku (kościoła lub kaplicy - określanych też jako dom modlitwy) jako miejsca kultu. Takie nazewnictwo ma korzenie jeszcze w czasach dawnych waśni międzywyznaniowych, kiedy to katolicy odmawiali świątyniom protestanckim rangi miejsca świętego, a więc i przysługującego takiemu miejscu określenia kościół. Niemniej wyraz zbór jako 'świątynia protestancka' funkcjonuje w publikacjach historycznych oraz we współczesnych słownikach języka polskiego. Bywa też używany w takim znaczeniu także przez samych protestantów. W kręgach ewangelicznych spotyka się często niechęć do określania budynków zborowych mianem "zborów", która ma podłoże teologiczne. Wynika ona z akcentowania faktu, że zborem (kościołem), w znaczeniu biblijnym, jest wspólnota wierzących, nie zaś dom modlitwy, w którym się ona spotyka.

Lokalna wspólnota wiernych

W odniesieniu do podstawowej jednostki administracyjnej, Kościoły ewangelickie (m.in. luterańskie) posługują się także terminem parafia, natomiast Kościoły ewangeliczne (np. baptyści czy zielonoświątkowcy) konsekwentnie stosują określenie zbór zarówno w życiu wewnętrznym społeczności, jak również w dokumentach prawnych^[2].

Nazwy zborów

Praktyka nazywania zborów (w znaczeniu lokalnej wspólnoty wiernych) jest w protestantyzmie powszechna i w kościołach ewangelicznych stanowi odpowiednik katolickiej praktyki nadawania parafii wezwania w celu identyfikacji. Nie oznacza to jednak powierzenia zboru opiece patrona, ani też nie ma związku z innym przejawem kultu świętych. Zazwyczaj nazwy zborów nie pochodzą od imion ludzi, ale wywodzą się od pojęć biblijnych. Nazwy zborów, ze względu na pochodzenie, podzielić możemy m.in. na:

Pojęcia biblijne w językach oryginalnych

• „koinonia”
• „filadelfia”
• „eklezja”
• „maranatha”

Miejsca i miejscowości biblijne

• „Nazaret”
• „Betlejem”
• „Emaus”
• „Jeruzalem”
• „Betezda”

Inne pojęcia i związki

• „droga sprawiedliwych”
• „dom Boży”

Zbór w religii Świadków Jehowy

Świadkowie Jehowy mianem zboru określają zgromadzenie wyznawców. W każdym zborze przewodniczy rada starszych , a wyznawcy należą do zboru, którego granice administracyjne wyznaczają Świadkowie Jehowy. Zazwyczaj nazwa zboru powiązana jest z miastem i jego częścią, w którym znajduje się wyżej wymieniony podział administracyjny(np.: Namysłów - Północ ; Opole - Poludnie ; Opole - Malinka itd.).

Przypisy