Wolna encyklopedia
Zlepieniec, konglomerat – grubookruchowa skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru spojonych lepiszczem. Różni się od żwiru tylko obecnością lepiszcza.
- Podobnie jak żwiry zlepieńce mogą być:
- polimiktyczne (zawierające wiele różnych rodzajów otoczaków).
- oligomiktyczne (ubogie lub zubożałe)
- W Polsce – przykładem zlepieńca polimiktycznego jest:
- "zlepieniec zygmuntowski" - zlepieniec powstały podczas wkraczania (transgresji) morza cechsztyńskiego, w górach Świętokrzyskich. Skład jego jest zależny od typów skał wystepujących w jego podłożu (od budowy terenu), na który wkraczała transgresja. Przeważają w nim: w okolicach Kielc – wapienie, dolomity dewońskie, rogowce; w rejonie Łysogór – kwarcyty kambryjskie; spoiwo jest wapnisto-detrytyczne.
- "zlepieniec myślachowicki" ··- dolnopermski osad typu piedmontowego (przedgórskiego) znany z okolic Krakowa. Składa się z otoczaków, wapieni dewońskich i karbońskich, w mniejszym stopniu z innych skał, np. kwarców żyłowych, lidrytów. Spoiwo jest najczęściej wapniste. Zlepieniec powstał w wyniku scementowania okruchów różnych skał i minerałów (najczęściej otoczaków) skał takich jak granity, wapienie, dolomity, marmury czy skał krzemionkowych za pomocą spoiwa krzemionkowego, ilastożelazistego lub węglanowego.
- "zlepieniec z Malinowskiej Skały" - górnokredowy, drobno- i średnioziarnisty zlepieniec kwarcowy, zawierający liczne okruchy łupków łyszczykowych (mikowych) i granitów oraz ziarna skaleni. Jego pokrój jest zbliżony do brekcji: w ławicach, osiągających kilka metrów miąższości, tkwią bloki i bryły piaskowca i drobnoziarnistego zlepieńca o średnicy dochodzącej do 4 m. Ławice tego zlepieńca powstały w podmorskim osuwisku, w którym część materiału została wtórnie rozdrobniona. Występuje na powierzchnię w górnych warstwach godulskich w Beskidzie Śląskim w rejonie szczytu Malinowskiej Skały.
- Między zlepieńcami a brekcjami nie można poprowadzić wyraźnej granicy, gdyż istnieje szereg skał pośrednich, które stanowią przejścia od brekcji do zlepieńca.
Zobacz też: żwir, otoczak, brekcja, piasek, piaskowiec
