Wolna encyklopedia
| Zurych Zürich |
|||
|
|||
| Państwo |  Szwajcaria |
||
| Kanton |  Zurych |
||
| Powierzchnia | 91,88 km² | ||
| Położenie | 47° 23' N 8° 32' E |
||
| Wysokość | 408 m n.p.m. | ||
| Ludność (2007) • liczba ludności • aglomeracja |
373 646 1 080 000 |
||
| Nr kierunkowy | (+41) 44 | ||
| Kod pocztowy | 8000-8099 | ||
| Tablice rejestracyjne | ZH | ||
| Podział miasta | 12 dzielnic | ||
| Miasta partnerskie | San Francisco, Kunming | ||
|
Położenie na mapie Szwajcarii
  Zurych
Zürich |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Zurych (niem. Zürich; fr., ang. Zurich; wł. Zurigo; romansz Turitg; w miejscowym dialekcie Züri) - miasto w północno-wschodniej Szwajcarii, nad Jeziorem Zuryskim oraz rzekami Limmat i Sihl, stolica kantonu Zurychu; największe miasto i główny ośrodek gospodarczy kraju; największa w Europie giełda papierów wartościowych. Zurych jest największym kompleksem urbanistycznym Szwajcarii.
Spis treści |
Historia
Założenie w 1877 roku zuryskiej giełdy wyznaczyło początek ponad stuletniego okresu, w którym Zurych odgrywał doniosłą rolę finansowej stolicy. Jednak dzieje miasta sięgają w przeszłość do niepamiętnych czasów - już w epoce neolitycznej pierwotni mieszkańcy tej ziemi budowali na brzegu Jeziora Zuryskiego osady na palach, a 2000 lat temu na szczycie wzgórza nad rzeką Limmat Rzymianie założyli posterunek celny zwany 'Turicum'. Miejsce to, dziś noszące nazwę Lindenhof, stanowi geograficzny środek miasta. Potem musiało upłynąć z góry dziesięć wieków, zanim Zurych zyskał prawa miejskie, wzrósł w siłę i sławę jako centrum wyrobu tkanin jedwabnych, wełnianych i lnianych. Po wstąpieniu do Konfederacji w 1351 roku arystokracja i wpływowi kupcy Zurychu zgodzili się dzielić władzę z przedstawicielami gildii rzemieślniczych. Dziś wielusetletnie siedziby gildii nadal zajmują poczesne miejsce wśród skarbów architektury zuryskiej Starówki.
Silne gospodarczo i politycznie miasto w XVI wieku zaczęło rozwijać się intelektualnie, do czego wydatnie przyczynił się kaznodzieja Ulrich Zwingli, głoszący nauki reformacji. Przez parę kolejnych wieków Zurych jako ośrodek liberalnej myśli przyciągał wiele znakomitych osobistości, takich jak Goethe, Wagner, Tomasz Mann, Albert Einstein, James Joyce, Lenin i Trocki. Właśnie z Zurychu w 1917 r. Lenin i jego towarzysze odjechali słynnym "zapieczętowanym pociągiem" przez Niemcy do pogrążonego w chaosie Sankt Petersburga.
Podczas I wojny światowej w kabarecie "Voltaire" na Spiegelgasse narodził się dadaizm. Dziś miasto szczyci się posiadaniem ponad 50 galerii i biur wystaw wszelkiego rodzaju sztuki. Zuryski uniwersytet - największy w Szwajcarii - oraz uważana za jedną z najlepszych uczelni technicznych świata słynna ETH Zürich nadają miastu intelektualny charakter.
Warto zwiedzić
- Bahnhofstrasse
- Fraumünster
- Zunftauz zur Meisen guildhall
- Zunfthaus zur Waag
- Sankt Peterkirche
- Lindenhof
- Grossmünster
- Wasserkirche
- Zunfthaus zum Rüden
- Zunfthaus zur Zimmerlauten
- Zunfthaus zur Saffran
- ratusz
- chiński ogród
- Centre Le Corbusier
- Zürich Hauptbahnhof
- Synagoga w Zurychu
Muzea w Zurychu
- Kunsthaus
- Schweizerisches Landesmuseum
- Kunsthalle
- Muzeum Fundacji E.G. Bührlego
Inne atrakcje miasta
- W trzeci poniedziałek kwietnia w Zurychu podczas święta wiosny Sechseläuten odbywa się parada cechów rzemieślniczych. Pochód przechodzi od Bahnhofstrasse i Limmatquai do Sechseläutenplatz i o godzinie 18:00 wieńczony jest spaleniem słomianej figury Böögga, co symbolizować ma wypędzenie zimy.
- W połowie sierpnia Zurych jest gospodarzem festiwalu muzyki techno, której fani przybywają tu tysiącami, aby wziąć udział w paradzie ulicznej (Street Parade) i innych rozrywkach miasta, m.in. w ogólnej zabawie na stadionie Letzigrund. Szalone gigantyczne imprezy i parada mają demonstrować i symbolizować szczodrość, miłość, wolność i tolerancję.
- Pod koniec lata (sierpień i wrzesień) odbywa się spokojniejszy i bardziej nobliwy Zürcher Theater Spektakel, w ramach którego występuje wiele dobrze znanych zespołów teatralnych.
- Z wydarzeń sportowych lata należy wymienić liczące się zawody lekkoatletyczne Złotej Ligi organizowane w sierpniu.
- W Zurychu mieści się siedziba FIFA, co rok odbywa się tam gala na której wybierany jest najlepszy piłkarz świata.
Linki zewnętrzne