Wolna encyklopedia

Zygmunt Noskowski (ur. 2 maja 1846 w Warszawie, zm. 23 lipca 1909 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent i pedagog, wykształcił wielu znakomitych kompozytorów, m. in. Karola Szymanowskiego, Mieczysława Karłowicza czy Apolinarego Szelutę

Spis treści 1 Biografia 2 Najważniejsze utwory 2.1 orkiestrowe 2.2 inne 3 Bibliografia

Biografia

Ojciec Zygmunta Noskowskiego, Józef Łada-Noskowski był zamożnym notariuszem, utrzymującym jedenaścioro własnych dzieci oraz pięcioro dzieci Andrzeja Towiańskiego, którego entuzjastką była matka Noskowskiego Amelia de Salis-Noskowska. Warszawski dom Noskowskich był jednym z głównych ośrodków towianizmu na ziemiach polskich, oni sami zaś długie lata wspierali materialnie działalność Towiańskiego na emigracji. Rodzina Noskowskich ignorowała twórczość Fryderyka Chopina, który o Towiańskim i jego naukach wyrażał się z irytacją i lekceważeniem. Zygmunt Noskowski, mimo niechęci do Chopina wyniesionej z domu, stał się w wieku dojrzałym jednym z jego najaktywniejszych propagatorów w Polsce. Z czasem też odszedł zupełnie od towianizmu.

Naukę muzyki Noskowski rozpoczął w gimnazjum realnym w Warszawie w 1851 r. Obejmowała ona prócz gry na fortepianie także grę na skrzypcach pod kierunkiem znanego pedagoga J. Hornziela. Jego talent muzyczny odkrył Ignacy Feliks Dobrzyński, którego postać - wobec nieświadomości dokonań Chopina - pozostała dla Noskowskiego wzorem polskiego kompozytora. Pierwszym jego mistrzem stał się Stanisław Moniuszko, którego pieśni i niektóre opery poznał ok. 1860 r. Młody Noskowski był świadkiem pogromu manifestacji patriotycznej przez wojska rosyjskie w Warszawie 27 lutego 1861 a latem udał się na wycieczkę do Krakowa i w Tatry.

Po śmierci ojca 23 czerwca 1863 r. wziął przypuszczalnie udział w Powstaniu styczniowym^{[potrzebne źródło]}.

Najważniejsze utwory

orkiestrowe

• I Symfonia A-dur b.op. (1874-1875)
• Uwertura koncertowa Morskie Oko op. 19 (1875)
• II Symfonia "Elegijna" (1875-1879)
• Polonez elegijny e-moll (ok. 1885)
• Step op. 66, pierwszy polski poemat symfoniczny, pierwotnie miał być uwerturą do opery wg Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza (1897)
• Marcia funebre "Cieniom Asnyka" op. 53 (1897)
• Z życia narodu. Obrazy fantazyjne na tle Preludium A-dur op. 28 nr 7 Chopina; (1901)
• III Symfonia F-dur "Od wiosny do wiosny" b.op. (1903)
• Odgłosy pamiątkowe b. op. (1904-1905)

inne

• Kwartet fortepianowy d-moll op. 8 (przed 1879)
• liczne utwory fortepianowe (krakowiaki, kujawiaki i in.)

Bibliografia

• Witold Wroński Zygmunt Noskowski, Warszawa 1960;
• Maciej Negrey Noskowski Zygmunt, w: Encyklopedia Muzyczna PWM część biograficzna pod redakcją Elżbiety Dziębowskiej, tom "n-pa" (VII), Kraków 2002.